Sư phụ nói cho quý vị biết, hãy học từ Phật Di Lặc: “Đại đỗ năng dung, dung thiên hạ nạn dung chi sự; Khai khẩu nhất tiếu, tiếu thế thượng khả tiếu chi nhân”.
(Nghĩa là: Bụng lớn bao dung những sự việc mà thiên hạ khó kham nhẫn trong đời; miệng thường cười, cười với người đáng cười trong thiên hạ.)
Hãy nhìn Tế Công Hoạt Phật: “Người cười ta, hắn cười ta, nở một nụ cười ha ha, thế giới này là như vậy đó, mọi thứ đều sẽ thoảng qua như mây khói, một đi không quay trở lại”.
Người sống ở đời sẽ thường xuyên tiếp xúc với những con người và sự việc phức tạp, vậy người học Phật thì phải làm sao? Phải cố gắng tu hành thôi. Nghĩa là quý vị phải mượn một số người và việc phức tạp trên thế gian để nỗ lực tu tâm, đây là cơ hội để cho quý vị rèn luyện chính mình. Khi người khác mắng quý vị, quý vị không tức giận, khi người khác tức giận, quý vị không tức giận, tức giận thành bệnh không ai thay mình được, đó mới là rèn luyện bản thân. Vì vậy, con người phải học cách chịu đựng được nghịch cảnh, và sự chịu đựng trong nghịch cảnh này được gọi là “nghịch tăng thượng duyên”- nghĩa là tăng thêm duyên phận thăng tiến của quý vị. Có một số người sau khi bị người khác chế giễu, bị người khác vu khống và phỉ báng, thì phải làm tốt hơn cho họ thấy, đây gọi là “nghịch tăng thượng duyên”. Người khác nói gì về mình không quan trọng, “Tôi sẽ càng cố gắng tĩnh lại tính bốc đồng của mình”. Hãy nhớ rằng, “tịnh năng không tâm”: Nghĩa là khi một người có thể yên lặng,thì tâm sẽ trống rỗng. Khi vừa rót một ly nước, có phải là có rất nhiều cặn bên trong mà mắt quý vị không thể nhìn thấy rõ được. Nhưng khi đặt ly ở yên đó, sau vài phút, cặn trong nước sẽ từ từ chìm xuống đáy ly. Vì vậy, sư phụ dạy quý vị, đôi khi sự khó khăn trắc trở chính là đạo sư của quý vị, trải qua một số khó khăn, trái lại càng khiến cho quý vị mạnh mẽ hơn. Có rất nhiều đứa trẻ cả đời ở bên cạnh cha mẹ mà không gặp phải khó khăn trắc trở nào, nên khi bất ngờ gặp phải biến cố lớn thì liền trở nên ngơ ngác và gục ngã. Dù thường xuyên phải chịu đựng những giông bão khó khăn, nhưng chính những điều đó lại dẫn dắt chúng ta đến tương lai tươi sáng. Cảm ngộ sự chân thực của trần gian, mới có thể thăng hoa cảnh giới. Vì vậy, dù gặp phải bao nhiêu nghịch cảnh ở chốn nhân gian cũng nên mở lòng; trong khó khăn, hãy tịnh tâm lại, để rồi sau đó qúy vị mới luôn hiện hữu lòng biết ơn. Bởi vì khi một người gặp khó khăn, mới nghĩ đến việc cầu xin sự gia hộ của Bồ Tát để bản thân nhanh chóng thoát khỏi khó khăn. Bồ Tát đã giúp chúng ta, chúng ta phải mang trong lòng sự biết ơn đó. Sư phụ giảng giải Phật pháp bằng ngôn ngữ đời thường, từ góc độ Phật giáo trích dẫn cách xử lý các vấn đề của con người và các sự việc thời hiện đại.”
Hôm nay sư phụ giảng Phật pháp cho quý vị, và nói với quý vị, trong mỗi người đều có lòng kiêu ngạo. Phật pháp chia tính kiêu ngạo của con người ra thành 7 loại, hãy xem mỗi người chúng ta có bao nhiêu loại “mạn” này. Chữ mạn trong câu “Cống cao ngã mạn” chính là nói đến sự kiêu ngạo. “Mạn”nghĩa là kiêu ngạo, là cống cao ngã mạn, lòng kiêu ngạo sẽ làm cho quý vị gặp nhiều phiền não. Những người ngạo mạn luôn gặp phiền não, bởi vì tâm ngạo mạn sẽ khiến họ tự cao tự đại, sẽ nghĩ rằng mình tài ba lắm. Sau khi cảm thấy bản thân giỏi rồi, thì coi thường người khác. Sau khi coi thường người khác, nếu gặp phải người có đạo đức có chuẩn mực, thì không chịu khiêm nhường, không chịu cúi đầu. Sau đó tâm ngạo mạn sẽ khiến quý vị cảm thấy rằng: Sự việc này bất kể tôi làm thế nào đều là đúng! Sau đó cố chấp tìm lý do để hoàn thành những điều đã định vị sai trong tâm trí. Rõ ràng đó là điều sai nhưng phải nói cho bằng được nó là hoàn hảo. Rõ ràng là không có lý do gì cho việc này, nhưng phải tìm cho bằng được đủ kiểu lý do khác nhau để thỏa mãn bản thân. Đây chính là mạn tâm, có đôi khi “mạn tâm” này sẽ gây ra đủ loại ác nghiệp cho quý vị. Có vài loại biểu hiện hình thức khác nhau của tâm kiêu ngạo. Quý vị hãy xem, trong 7 loại quý vị có mấy loại.
Khi người khác thực sự thua kém quý vị về năng lực, kiến thức… về mọi mặt, hoặc khi họ cũng xấp xỉ bằng quý vị, người có “mạn tâm” lớn sẽ tỏ ra tự cao tự đại, tỏ ý xem thường người khác và coi thường họ. “Giỏi quá rồi! Cậu có chút năng lực rồi”. “Coi như cậu cũng có học vấn, được chưa?”. Vẫn coi thường cậu ta như vậy dù hai người sấp xỉ nhau! Cậu có năng lực của cậu, tôi có năng lực của tôi, nhưng vẫn coi thường cậu ta. Đây là loại đầu tiên, đây gọi là “mạn”.
Thứ hai, gọi là “quá mạn”, nghĩa là kiêu ngạo quá độ. “Quá mạn” là dù cho khi người khác bằng quý vị hay vượt trội hơn quý vị về phương diện nào, quý vị vẫn cảm thấy mình giỏi lắm. “Quá mạn” chính là bảo thủ . “Cậu ta không có khả năng vượt qua được trình độ này của tôi”. Quá mạn chính là chỉ thấy được khuyết điểm mà không thấy được điểm mạnh của người khác. “Người này ngu ngốc lắm, cậu ta giỏi cái này nhưng không giỏi cái kia”. Đây chính là không nhìn ra điểm mạnh của người khác, chỉ nhìn thấy điểm yếu của người khác.
Loại thứ ba, “mạn quá mạn” – Có nghĩa là bất luận khi người khác ở phương diện nào đều vượt trội hơn quý vị, thì “mạn tâm” và tâm kiêu ngạo của quý vị sẽ khiến quý vị bóp méo sự thật, và vẫn nghĩ rằng mình luôn giỏi hơn người khác. Ví dụ đơn giản, người này trả lời câu hỏi rất tốt, quý vị sẽ nói: “Ồ, không biết hôm nay cậu ta ăn gì mà đầu óc xem ra cũng linh hoạt”, thể nào quý vị cũng tìm ra bằng được lý do. Ở nhà có 2 vợ chồng, hôm nay vợ nấu một món rất ngon cho anh chồng, nhung người chồng này lại ngạo mạn, “mạn quá mạn” anh ta bóp méo sự thật và nói: “Ôi, hôm nay nấu ăn không tồi nhỉ. Mua ở nhà hàng nào vậy?”. Hoặc là sẽ nói: “Hôm nay xem như em may mắn, ngày mai em nấu mùi vị y chang như thế này cho anh ăn thử xem?”. Anh chồng rõ ràng biết mình kém vợ mình, cũng không thừa nhận, cũng không chịu thua kém, anh ta vẫn không thừa nhận người khác vượt trội hơn mình, loại người này được gọi là “mạn quá mạn”. Hơn nữa anh ta không thể chịu đựng được sự tôn vinh và ca ngợi mà người khác được nhận. Vì vậy, khi sư phụ dạy quý vị học Phật, trước tiên, khi sư phụ biểu dương người khác, quý vị phải học cách ca ngợi họ. Hôm nay thầy nói: “Dì này nấu ăn ngon quá!” thì khi quý vị ở bên cạnh cũng nên nói: “Phải đó! Dì ấy nấu ăn ngon thật, con cũng ăn qua rồi”, tuỳ hỷ tán thán. “Ồ! Dì này niệm kinh thật hay”. “Đúng đó, niệm kinh rất tốt”. Đấy được gọi là “tuỳ hỷ tán thán”. Nhìn xem con người hiện nay, vừa nói ai tốt thì trong số đó lập tức sẽ có 1 người nói “vâng, đúng”, 2 người không bày tỏ thái độ , 3 người lạnh lùng nhìn họ. Đây gọi là con người, con người hiện nay là như vậy. Rõ ràng biết giỏi hơn mình, cũng không thừa nhận. Chẳng hạn như, một người phụ nữ làm một việc gì đó ở nhà, thì người chồng lại hay nói: “Phụ nữ nên làm như thế này, phụ nữ thậm chí đến điều này cũng không biết à?”. Vấn đề là anh ta có biết làm không? Anh ta cũng không biết làm, đúng không?
Thứ tư, gọi “ngã mạn”, “ngã mạn” trong từ “cống cao ngã mạn”. Vốn dĩ thân thể này là ngũ uẩn giả hợp chi thân. Ban đầu vốn đã không có “ngã”, vậy quý vị là ai? Nếu khi quý vị sinh ra và vĩnh viễn không được đặt tên, thì quý vị sẽ là ai? Quý vị được gọi là hài nhi, lớn lên rồi gọi là học sinh, lớn hơn nữa gọi là sinh viên, tốt nghiệp gọi là thanh niên, sau đó gọi là trung niên, chết rồi gọi là lão niên. Khi làm lễ truy điệu thì biến thành chung niên. Trong điếu văn có nghe qua chưa? “Hưởng thọ 78 tuổi”. Vì vậy, một người đã là “chung niên” rồi không phải là “trung niên” nữa, chữ “chung niên” này nghĩa là cuối cùng đã kết thúc. Vậy nên, nếu có “ngã” thì quý vị sẽ phóng đại bản thân, có “ngã” rồi, sẽ đề cao cái tôi của mình, khắp nơi lấy “tôi” làm trung tâm. “Tất cả mọi người phải tôn trọng tôi! Hãy nghe sự chỉ huy của tôi!” Vì vậy, có một số người vừa đến Pháp hội, không cho họ dẫn đầu họ cảm thấy khó chịu lắm. Họ muốn nổi bật ở khắp mọi nơi, đến nỗi khi không có việc gì để làm cũng nói giọng lớn một chút để thu hút sự chú ý của người khác vào họ – Đó chính là “ngã mạn”! Để mọi người nhìn xem: Đây là ai! Người này rất lợi hại! Người này rất có năng lực! Muốn được nổi bật khắp nơi, hy vọng cả thế giới xoay quanh cậu ta, cảm giác dường như thế giới rời khỏi cậu ta thì địa cầu sẽ không xoay chuyển được. Nếu quý vị thực sự muốn nói với cậu ta rằng: “Trái đất rời xa cậu sẽ không xoay được nữa hay sao?”. Cậu ta còn trả lời: “Xoay chậm hơn một chút”. Đây chính là con người.
Thứ năm, “tăng thượng mạn” “Mạn” là sự kiêu ngạo. Trước đây, người học Phật gọi là cống cao ngã mạn, nhưng nhiều người không hiểu cống cao ngã mạn là gì. Thời bây giờ gọi đó là kiêu ngạo, ngày xưa gọi là “mạn”.Vậy thì “tăng thượng mạn” nghĩa là trong quá trình học Phật có được một chút cảm ứng, có được một chút lợi ích, nhận được một số cảm ứng của nhân quả, lập tức cảm thấy rằng đã đạt được một quả vị nào đó rồi. Rất nhiều người nghĩ rằng họ đã đạt được quả vị rồi: “Ôi chao, tôi có thể thấy cái này, tôi có thể thấy cái kia, tôi có thể thấy Bồ Tát rồi…” Tưởng rằng bản thân đã đạt được quả vị nào đó rồi. Vì vậy, đừng tự mình dương dương tự đắc, trong cuộc sống đừng nên tự cao tự đại. Cũng có một số người tu luyện một cách mù quáng, tẩu hỏa nhập ma, đều khiến họ có thể “tăng thượng mạn”.
Thứ sáu, “Ti mạn”. “Ti” là tự ti, Người “Ti mạn” chìm đắm trong trầm luân. Nghĩ rằng: “Mình không làm được, tôi không làm tốt được, đến tay tôi là bị tôi làm hỏng mất”. Vậy thì quý vị nói xem anh ấy như vậy rồi tại sao vẫn còn “mạn”? Tại sao vẫn còn kiêu ngạo? “Tôi không làm được, tôi không thể làm tốt việc này được, nếu cậu thay việc khác tôi sẽ làm tốt nó ngay”, Hiểu rõ chưa? Cậu ta không học hỏi từ người khác, tự bản thân làm không tốt nhưng vẫn không chịu lắng nghe người khác. Bản thân đã không làm tốt, thì sao không đi học hỏi người khác! Cậu ta vì muốn tránh để lộ cái dốt của mình, cậu ta không khiêm tốn và bản thân lại rất tự ti: “Ai da, tôi làm không tốt, tôi không thể làm điều này, tôi không thể làm điều kia”. Khi người ta nói: “Cậu học đi, học với người khác kìa!” thì lại trả lời: “Tôi không học”. Không học, không tôn trọng ưu điểm của người khác, không biết khiêm tốn, đây có phải là một loại kiêu ngạo không? Nếu hôm nay quý vị mở một công xưởng, công việc kinh doanh không tốt, quý vị có cần học hỏi kỹ năng từ những người đang kinh doanh tốt không? Tự mình làm không tốt còn không thừa nhận, còn không học hỏi theo người khác, vậy thì quý vị sẽ dần trở nên “ti mạn”.
Còn một loại nữa gọi là “tà mạn”, “tà” là tà khí. Bản thân không thực sự có được học vấn hay phẩm hạnh gì cả, nhưng vì để đạt được danh lợi trong thế gian, để đạt được một số mục tiêu của riêng mình, thông qua nhiều thủ đoạn giả dối để đạt được danh dự và địa vị, sau đó bắt đầu tự hào và cảm thấy rằng mình rất tài ba. Điều này được gọi là “tà mạn”
Đạo đức của một người nằm ở chỗ: Phải biết nhìn ưu điểm của người khác, phải khéo léo nhìn ra khuyết điểm của chính mình, hiểu được ưu điểm của người khác, cần phải biết được sự thiếu sót của bản thân, nỗ lực, khiêm tốn thì quý vị mới có thể tiến bộ được. Vì vậy, đừng nên “văn nhân tướng khinh” (nghĩa là nói đến các học giả có xu hướng chê bai lẫn nhau), đừng để người coi thường mình hay mình coi thường người, hãy học ưu điểm của người khác, sửa đổi khuyết điểm của bản thân, và đừng cảm thấy rằng mình có tư cách để cống cao ngã mạn. Từ từ học cách thay đổi, từ từ học cách tôn trọng, khen ngợi, hễ gặp người khác thì lúc nào cũng nên khen ngợi: “Cậu thực sự làm rất tốt, công đức của cậu là vô lượng!”. Khi quý vị khen ngợi người khác thì tâm ngã mạn sẽ không còn nữa. Quý vị không kiêu ngạo, mọi người đều thích quý vị. Có ai thích những người kiêu ngạo đâu? Một khi quý vị kiêu ngạo, người khác nhìn thấy quý vị thì sẽ tránh xa ra. Quý vị khoe khoang bản thân trước mặt người khác, gia đình tốt thế nào, giàu có ra sao, để người khác nghĩ quý vị rất giàu có và làm cho người bên cạnh phải hổ thẹn, như vậy tự bản thân quý vị chưa đủ lòng từ bi. Người có tâm từ bi không nên làm khó người khác, người có tâm từ bi không nên làm người khác hổ thẹn, người có tâm từ bi nên thấu hiểu cảm nhận của người khác. Khi quý vị không hiểu được cảm xúc của người khác, thì chính là không có lòng từ bi. Quý vị khiến người khác khó chịu. Giống như nói rằng, dù là một cô gái rất giỏi về mọi mặt nhưng cũng phải quan tâm đến cảm xúc của người khác, khi người khác thấy cô ấy hơn họ về mọi mặt thì họ sẽ đỏ mặt và xấu hổ. Con trai cũng vậy, quý vị là một ông chủ lớn, có cần thiết phải tỏ ra mình là ông chủ lớn trước mặt người khác không? Phải khiêm tốn vì người công nhân đã hỗ trợ quý vị, nếu như quý vị nghĩ được như vậy thì quý vị đã biết khiêm nhường rồi!
Tâm ngã mạn phải thực sự loại bỏ, không thể để nó được nuôi dưỡng, ngày ngày nghĩ rằng mình rất tài ba. Tâm mạn sẽ phá hủy đi mối quan hệ hài hòa hài hòa giữa người với người. Một người mà kiêu căng, người mà có tâm ngã mạn lớn, họ sẽ có lòng tự trọng rất cao, bởi vì họ có một số thành tựu, vì vậy họ có lòng tự tôn mạnh mẽ, họ luôn cảm thấy người khác phải tôn trọng mình, vì thế không thể chịu đựng được sự khinh thường của người khác đối với mình. Vậy nếu mọi người không quen biết họ thì sao? Cho nên nhiều người nổi tiếng luôn nghĩ rằng mọi người đều biết mình. Khi Sư phụ đi ra ngoài, thầy cảm thấy người khác không biết thầy là chuyện bình thường, và họ biết thầy là chuyện tình cờ. Thầy có tâm thái như vậy mới có thể độ chúng tốt hơn. Vì vậy, đừng quá coi trọng bản thân, bởi vì như vậy quý vị sẽ làm mất đi tâm bình đẳng. Phải tôn trọng người khác và đừng tuỳ ý làm tổn thương người khác. Là người học Phật, mối quan hệ giữa người với người là mối quan hệ qua lại.Quý vị tôn trọng người khác năm phần thì người khác sẽ tôn trọng quý vị tám phần, quý vị tôn trọng người khác tám phần thì người khác tôn trọng quý vị mười phần. Vậy nên, nếu quý vị muốn người khác tôn trọng mình, hãy học cách dùng thái độ tôn trọng trước để đi đối đãi với người khác. Có lúc một sự vô tình khinh thường, coi thường người khác, sẽ khiến quý vị rất nhanh thôi bị chính người đó đáp trả lại.
Ngoài ra, những người có lòng tự trọng cao, nội tâm thường rất mỏng manh, bởi trong mắt người đó, chỉ cần ai vượt qua mình thì người đó sẽ suy sụp, ngày nào cũng muốn người khác nói ngôn từ khen ngợi họ, một khi chịu phải đả kích thì tinh thần của họ sẽ sớm sụp đổ.
Đó là lý do tại sao Sư phụ bảo quý vị không được kiêu ngạo hãy học Phật cho tốt. Con người có gì tài ba lắm đâu? Dù thế nào đi nữa, phải biết tôn trọng người khác, đó là phẩm chất đạo đức cơ bản nhất của người học Phật.
师父跟你们讲，学弥勒佛：大肚能容，容天下难容之事；开口一笑，笑世上可笑之人。看看济公活佛，你笑我，他笑我，哈哈一笑，这个世界就是这样，一切都会如过眼云烟，一去不复返。
人生在世经常会接触到复杂的人和事，那学佛人应该怎样？好好修你的行吧。你就是要借世界上复杂的一些人和事来好好地修心，这就是给你锻炼的机会。别人骂你，你不气；别人生气，你不气，气出病来无人替，就是锻炼自己。所以人要学会经得起逆境的磨练，这种逆境的磨练就叫逆增上缘——增加你上进的缘分。有一些是遭到了讽刺，遭到了别人的污蔑诽谤之后，要更好地去做给别人看，就叫逆增上缘。别人讲你，没关系，“我就是要好好地把浮躁的心静下来”。记住了，静能空心：一个人一安静，心就空了。一杯水刚刚倒好的时候，是不是会有很多沉淀物？你眼睛看不清的。当你把这个杯子放在那里，几分钟之后，它水中的沉淀物就会慢慢地沉到茶杯底了。所以，师父教你们，有时候磨难是你们的导师，经历一些磨难反而让你更加坚强。很多孩子就是一辈子在父母身边，受不到任何的磨难，所以当他一下子碰到一件大事，傻了，这下垮了。经常受些风风雨雨，是指导我们走向光明前程的一些小挫折。感悟真实的人间，境界才能升华。所以不管在人间碰到多少逆境，要心宽；磨难中，心要静下来，然后在困难的时候，你才会常存感恩心。因为当一个人困难的时候，才想到求菩萨保佑，让自己赶快脱离困难。菩萨帮了我们，我们一定要心存感恩。师父跟大家讲白话佛法，从佛法界来引用怎样处理人和现代事务中的一些问题。
师父今天跟大家讲佛法，跟大家谈一谈，人都有骄傲的心理。佛法把人的骄傲心理分成七种，看一看你们每个人身上有几种“慢”。“贡高我慢”的“慢”字，就是我们说的骄傲。“慢”就是骄傲，贡高我慢、骄傲会让你得到烦恼。骄傲的人烦恼不断，因为慢心会使我们妄自尊大，觉得自己很了不起；觉得自己很了不起之后，就看不起别人；看不起别人之后，碰到有道德有水准的人，就不肯谦卑，不肯低下头。然后慢心会让你觉得这件事情怎么做都是对的，执著地去寻找理由，来完成自己在心中定位错误的东西。明明是一个错的东西，非要想把它说圆满；明明这个事情没理由，非要找出各种各样的理由来圆满自己，这就是慢心。有时候这种慢心，会造成你种种的恶业。骄傲心有几种不同的表现形式，大家看一看，七种你有几种。
当别人在能力、学问等各方面确实不如自己的时候，或者跟你差不多的时候，慢心重的人就会自高自大，对他人不屑一顾，看不起他。“不得了，你有点本事了。”“算你有学问，好吧？”还照样看不起他。两个人差不多了，你有你的本事，我有我的本事，还是看不起他。这是第一种，这叫“慢”。
第二，叫过慢，过于骄傲。过慢是当别人不论在哪方面都与自己相等，或者超过自己的时候，过慢就是故步自封，觉得自己很了不起。“他不可能超过我的，我这点水平他不可能超过我的”，就看别人的短处，看不到别人的长处。“这个人笨得不得了的，他在这方面行，在那方面不行”，那么看不到别人长处，只看见别人短处。
第三种，慢过慢。就是当别人无论在哪方面都远远超过你的时候，你的慢心、你的骄傲心会使你歪曲事实，仍然觉得自己会胜过别人。举个简单例子，这个人回答问题回答得非常好，你就说“哎哟，今天不知道吃了什么东西，脑子算他灵活”，你也可以找出理由。在家里，夫妻两个人，太太今天烧了一个很好吃的菜给你，这个男的骄傲，慢过慢，他就歪曲事实了，说“哎哟，今天烧得是不错。哪个饭店里买来的？”或者就说“今天算你走运，你明天再烧一个这样的味道给我吃吃看呢？”他就是明明知道自己不如她了，也不承认，也不买账，他就是不认为别人在胜过自己，这种人叫慢过慢。而且他不能容忍别人获得的荣誉和赞叹。所以师父教你们学佛，首先要学会当师父表扬别人的时候，你要学会赞叹。我今天说：“这个阿姨做菜做得真好吃！”你们在边上：“是啊！她做得真的很好，我也吃过的，随喜赞叹。”“哟！这个阿姨念经真好。”“是啊，念得真好。”这叫随喜赞叹。你看现在的人，一说谁好，马上大家一个人说“好，对”，两个人不表态，三个人冷眼看他。这就是人，人就是现在这样。明明知道比他好，也不买账。比方说，一个女士在家里做了点什么事情，老公经常说“女人应该这么做的，女人连这个都不会啊？”问题你会吗？你也不会，对不对？
第四，叫我慢，贡高我慢的“我慢”。这个身体本身就是五蕴假合之身，本来就没有“我”，你是谁？你生出来如果永远不给你取名字，你是谁？你就叫婴儿，长大了叫学生，再长大了叫大学生，毕业了叫青年，然后叫中年，死了叫老年，开追悼会的时候又变成终年。悼词上听到过吗？“终年七十八”。当然这个“终年”不是那个“中年”了，终于结束的终年。所以有“我”，你就会夸大自我，有“我”了，抬高自我，处处以“我”为中心。“你们大家都要尊敬我啊！听我的指挥啊！”所以有些人一到法会上，不让他出头他难受的，他处处要出头，实在没活干了，声音讲得响一点，把别人的注意力吸引到他这儿来——我慢啊！让大家看一看：这谁啊？这个人很厉害啊！这个人很有能力啊！到处要出头，希望整个世界都围绕他转，好像感觉世界离开他地球就不转了。你真的跟他讲“地球离开你不转了吗？”他还要说“转得慢一点”。这就是人。
第五，增上慢。“慢”就是骄傲。过去学佛说贡高我慢，很多人不懂什么叫贡高我慢。现在叫骄傲，过去叫慢，那么增上慢。就是在学佛中有了一点感应，有了一点利益，得到一些因果的感应，马上觉得证到什么果位了。很多人都以为自己证到果位了，“哎哟，我能看见这个，我能看见那个，我能看见菩萨了……”以为自己证到什么果位了。所以不要自鸣得意，人生不要不可一世。还有一些人盲修瞎练，走火入魔，都会让他拥有增上慢。
第六，卑慢。“卑”就是自卑的卑。卑慢的人自甘沉沦，觉得“我不行啊，我做不好啊，我什么事情都不行啊，到了手上就被我做砸了”。那么你说他已经这样了，为什么他还会有慢呢？为什么还会骄傲呢？“我不行啊，我这个事情做不好啊，你换一样事情我就做得好了”，明白了吗？他不学习别人，他自己做不好，还不肯听别人的。自己做不好，为什么不学学别人呢？他为了避免暴露自己的无知，他不谦虚，自己很自卑，“哎呀，我做不好，我这个不行，我那个不行”。人家说“你学学，跟他学学呢？”“我不学。”不学，不尊重别人的优点，不知谦卑，这是不是一种骄傲？你今天开工厂，生意做得不好，你要不要跟生意做得好的人学学本事？自己做不好还不买账，还不去跟别人学，那你慢慢地就叫卑慢。
还有一个叫邪慢，“邪”就是邪气的邪。自己没有真正学到什么学问和道德品行，为了博取世间的名利，为了达到一些自己的目的，通过各种手段虚假地获得名誉、地位，然后开始骄傲，觉得自己很了不起，这就叫邪慢。
一个人的道德在于：要看到别人的优点，要善于看到自己的缺点；要懂得别人的优点，要知道自己的不足之处。好好地，谦虚地，你才能进步。所以不要文人相轻，不要你看不起我、我看不起你，学别人的长处，改正自己的短处，不要觉得自己有贡高我慢的资本。慢慢地学会改变，慢慢地学会恭敬、赞叹，对别人动不动就要“你做得真好！你功德无量！”赞叹别人。你一赞叹别人，我慢心就没了。你不骄傲，别人都喜欢你。有几个人喜欢骄傲的人？你一骄傲，别人看见你就躲得远远的。
你在别人面前炫耀自己，家里怎么好、怎么有钱，让别人觉得你很有钱，旁边的人脸红了，这本身就是不够慈悲。慈悲的人不要让别人过不去，慈悲的人不要让别人脸红，慈悲的人要懂得别人的感受。你不知道别人的感受，就不是慈悲。你把别人弄得难受了，就像一个女孩子自己各方面很好，要照顾到别人的感觉，别人一看到你什么都比他好，那么别人就会脸红，觉得难为情。一个男孩子也是这样，你是一个大老板，有什么必要非要在别人面前显示出自己是个大老板？要谦虚啊。打工的人养活了你——你这么想的话，就会谦虚了。
我慢心一定要真正去除，不能让它滋养，天天觉得自己很了不起。慢心，会破坏人与人之间的和谐相处。骄傲的人、我慢心重的人自尊心特别强，因为他的确是有一点成绩，所以他有很强的自尊心，觉得别人应该尊重他，而容不得别人对自己轻视。那别人不认识你怎么办？所以很多有名的人总觉得别人都认识他。师父到外面去，我觉得别人不认识我是正常的，认识我是偶然的，我有这种心，才要更好地去度众。所以不要过分地看重自己，因为你会失去平等心。要对别人尊重，不要随意伤害别人。学佛人，人与人之间的关系是相互的。你尊重别人五分，别人尊重你八分；你尊重别人八分，别人尊重你十分。所以你想让别人尊重你，学会先用尊重的姿态对待别人。有时候一个不当心的藐视、轻视别人，别人也会很快地反馈于你身上。
另外，自尊心强的人，有时候往往内心很脆弱，因为在他的眼中，有谁只要超过他，他就会崩溃，他天天要别人讲赞美他的言词，一旦受到打击，精神很快就会崩溃。
所以师父叫你们不要骄傲，好好学佛。人有什么了不起的？不管怎么样，要学会尊重别人，那是学佛人的最基本的道德品质。
